Waarom een gezonde leefstijl zonder supplementen niet meer bestaat
Waarom een gezonde leefstijl zonder supplementen niet meer bestaat
Als je Google vraagt of je voedingssupplementen nodig hebt, krijg je meestal een geruststellend antwoord: nee.
Een gevarieerde voeding bevat alle vitaminen en mineralen die je nodig hebt.
Ook op de site van het Voedingscentrum prijkt trots de uitspraak: “Als je gezond en gevarieerd eet volgens de Schijf van Vijf, krijg je voldoende vitamines binnen.”
Eerlijk is eerlijk: er groeien geen vitaminepillen aan de boom. Onze jager-verzamelaar voorouders hadden ze ook niet nodig.
Maar wij eten — en leven — fundamenteel anders dan zij.
Onze voorouders aten anders
Onze jager-verzamelaar voorouders aten:
- dieren van neus tot staart (lever, hart, nieren, hersenen, botten, merg)
- wild vlees, geen industrieel spiervlees
- wild geplukte groente en fruit
- bottenbouillon, rijk aan collageen en mineralen
- lokaal, seizoensgebonden en onbewerkt voedsel
Wij eten vandaag:
- vrijwel uitsluitend spiervlees
- gekweekte producten van verarmde landbouwgrond
- nauwelijks orgaanvlees
- geen botten, merg of bouillon
- het hele jaar door hetzelfde voedsel
Daarmee missen we structureel micronutriënten.
Dat is geen mening — dat is biologie.
Onze leefstijl saboteert opname en aanmaak
We zitten de hele dag binnen en krijgen nauwelijks zonlicht.
We bewegen te weinig en leven onder chronische stress.
Beide factoren ondermijnen onze opname en aanmaak van vitamines.
Daar komt bij dat we veel meer granen eten dan onze voorouders.
Granen zoals tarwe en havermout bevatten fytaten, stoffen die de opname van zink, magnesium en ijzer remmen.
Zelfs wat je nog binnenkrijgt, neem je slechter op.
De ADH is een minimum, geen optimum
Adviezen over hoeveel je van elke vitamine en mineraal nodig hebt, zijn gebaseerd op de Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid (ADH).
Maar die cijfers geven slechts de minimale hoeveelheid aan die nodig is om te overleven — niet om optimaal te functioneren.
Voor cruciale voedingsstoffen zoals vitamine D, magnesium en zink ligt de behoefte in werkelijkheid vaak hoger, afhankelijk van stress, fysieke training, leeftijd en leefomgeving.
Een onderzoek van Jayson Calton (2010) in het Journal of the International Society of Sports Nutrition maakte dat pijnlijk duidelijk.
Hij analyseerde vier populaire dieetvormen (Atkins, DASH, South Beach en Best Life) en keek of ze alle 27 essentiële micronutriënten in voldoende mate leverden.
Geen van de diëten voldeed. Gemiddeld dekte men slechts 43,5% van de aanbevolen waarden bij een normale energie-inname van 1.748 kcal.
Om wél aan alle minimale waardes te voldoen, zou je volgens deze analyse 27.575 kilocalorieën per dag moeten eten.
Dat is een absurd getal — onmogelijk voor ieder mens.
Zelfs als je de zes structureel ontbrekende micronutriënten (vitamine D, E, B7, chroom, jodium en molybdeen) uit de berekening haalt, blijft er nog steeds 3.475 kcal per dag nodig om de rest te halen.
Wie leeft op de ADH, leeft dus op het minimum.
De voedingswaarde-mythe
De voedingswaarden waarop onze richtlijnen zijn gebaseerd, stammen uit de jaren ’60 en ’70.
We doen alsof er nog steeds dezelfde hoeveelheden vitamines en mineralen in ons voedsel zitten — maar dat is allang niet meer zo.
Onderzoek laat zien dat de gemiddelde nutriëntdichtheid van groenten en fruit sinds 1950 met 20–40% is gedaald (Davis et al., 2004).
Opslag, transport en bereiding doen daar nog een schep bovenop:
na een week bewaren is het vitamine C-gehalte van veel groenten al gehalveerd.
Door grootschalige landbouw en monocultuur is de voedingsbodem verarmd.
Een zo groot mogelijke opbrengst is leidend geworden — niet de nutriëntendichtheid.
Ons voedsel is visueel mooier, maar biochemisch armer.
Wie gelooft dat gezond eten genoeg is, gelooft in cijfers die niet meer bestaan.
Zelfs de overheid erkent de tekorten
Daarom wordt jodium verplicht toegevoegd aan bakkerszout — niet omdat mensen slechte keuzes maken, maar omdat tekorten onvermijdelijk zijn geworden.
En vitamine D-suppletie is inmiddels standaardadvies voor kinderen, ouderen en mensen die weinig zonlicht krijgen.
Deze maatregelen zijn geen symptoombestrijding, maar een stilzwijgende erkenning van een groter probleem:
Onze voeding is niet meer wat ze was.
Tekorten kosten gezonde jaren
Tekorten leiden tot oxidatieve schade door een gebrek aan antioxidanten.
Ze vertragen herstel, verminderen energie, verlagen hormoonniveaus en versnellen veroudering.
Niet omdat je ongezond leeft — maar omdat de wereld om je heen blijvend is veranderd.
Conclusie
Een gezonde leefstijl zonder suppletie bestaat niet meer.
Niet vandaag. Niet in deze wereld.
Onze leefstijl, onze landbouw en onze voeding zijn zó veranderd dat voeding alleen simpelweg niet genoeg is.
Suppletie is geen excuus om ongezond te eten. Het is een aanvulling op een gezonde leefstijl.
Suppletie is geen luxe meer.
Het is een rationele aanpassing aan een wereld waarin ‘gezond eten’ niet meer hetzelfde betekent als vijftig jaar geleden.
Bronnen
- Calton, J. (2010). Prevalence of micronutrient deficiency in popular diet plans. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 7:24. https://doi.org/10.1186/1550-2783-7-24
- Davis, D. R., Epp, M. D., & Riordan, H. D. (2004). Changes in USDA Food Composition Data for 43 Garden Crops, 1950–1999. Journal of the American Society for Horticultural Science, 129(6), 915–920. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15637215/
- Bhardwaj, R.L.; Parashar, A.; Parewa, H.P.; Vyas, L. An Alarming Decline in the Nutritional Quality of Foods: The Biggest Challenge for Future Generations’ Health. Foods 2024, 13, 877. https://doi.org/10.3390/foods13060877
- Lal, R. (2024). Enhancing Nutritional Quality of Food by Improved Soil and Crop Management. Medical Research Archives. https://esmed.org/MRA/mra/article/view/5849
- Sumner, W., & Bardhan, S. (2022). Soil Nutrient Dependency of Biochemical Pathways for Synthesis of Plant Compounds. Research Biotica. https://biospub.com/article-details.php/soil-nutrient-dependency-of-biochemical-pathways-for-synthesis-of-plant-compounds